Xung đột Trung Đông làm gia tăng chi phí đầu vào, đặt ra yêu cầu cấp thiết ổn định thị trường phân bón phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã trao đổi với Báo Nông nghiệp và Môi trường bên lề Hội nghị về giải pháp bình ổn giá và bảo đảm nguồn cung phân bón phục vụ sản xuất trồng trọt, diễn ra sáng 28/3 tại Hà Nội.
Tại đây, lãnh đạo Cục đã làm rõ những tác động từ xung đột Trung Đông đến thị trường phân bón Việt Nam, đồng thời chia sẻ các nhóm giải pháp trọng tâm nhằm ổn định nguồn cung, kiểm soát giá và nâng cao tính chủ động của ngành trong bối cảnh biến động toàn cầu.
Ông Huỳnh Tấn Đạt – Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp trong việc ổn định thị trường. Ảnh: Mai Đan.
Thưa ông, xung đột Trung Đông đang tác động như thế nào đến thị trường phân bón trong nước?
Xung đột tại Trung Đông đã và đang tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Giá năng lượng, chi phí vận tải biển, nguyên liệu đầu vào như lưu huỳnh, amoniac… đều tăng mạnh, kéo theo chi phí sản xuất phân bón gia tăng. Đây là tác động mang tính dây chuyền, không chỉ dừng lại ở khâu nhập khẩu nguyên liệu mà còn ảnh hưởng tới toàn bộ quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu thụ.
Trong bối cảnh đó, thị trường phân bón trong nước cũng chịu áp lực nhất định về giá. Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận là các doanh nghiệp đã chủ động thích ứng khá nhanh. Nhiều đơn vị đã có kế hoạch dự trữ nguyên liệu từ sớm, đa dạng hóa nguồn cung, tối ưu hóa sản xuất để hạn chế tác động tiêu cực. Nhờ vậy, nguồn cung phân bón trong nước cơ bản vẫn được đảm bảo, không xảy ra tình trạng thiếu hụt, đứt gãy như lo ngại ban đầu.
Ông đánh giá như thế nào về vai trò của doanh nghiệp trong việc ổn định thị trường thời gian qua?
Qua hàng loạt ý kiến tại hội nghị, có thể thấy rất rõ vai trò và trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp. Trong bối cảnh khó khăn chung, các doanh nghiệp không chỉ duy trì sản xuất ổn định mà còn chủ động chia sẻ với thị trường, với nông dân và các đối tác trong chuỗi giá trị.
Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp đã có những hành động cụ thể. Chẳng hạn, đại diện Công ty TNHH MTV Đạm Ninh Bình cho biết, dù chi phí đầu vào tăng, doanh nghiệp vẫn duy trì vận hành ổn định và cân đối giữa thị trường trong nước và xuất khẩu, trong đó ưu tiên đảm bảo nguồn cung nội địa để phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Tương tự, đại diện Tập đoàn Hóa chất Việt Nam cũng cho biết các đơn vị thành viên vẫn duy trì sản xuất liên tục, kể cả trong thời điểm không phải cao điểm mùa vụ, nhằm giữ ổn định hệ thống sản xuất và đảm bảo nguồn cung. Đồng thời, doanh nghiệp sẵn sàng điều tiết lượng hàng giữa thị trường trong nước và xuất khẩu để tránh gây áp lực lên giá phân bón nội địa.
Nhiều doanh nghiệp đã chấp nhận giảm biên lợi nhuận, thậm chí chịu áp lực chi phí để giữ giá bán ở mức hợp lý, góp phần ổn định thị trường. Điều này cho thấy sự đồng hành rất rõ nét giữa doanh nghiệp với ngành nông nghiệp, bởi phân bón là đầu vào thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất của người nông dân.
Giá phân bón tăng trong khi giá lúa ở mức thấp, đang gây nhiều khó khăn cho người trồng lúa. Ảnh: Mai Đan.
Chính sự chủ động, linh hoạt và trách nhiệm của doanh nghiệp đã giúp thị trường phân bón trong nước duy trì được sự ổn định tương đối trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Đây là nền tảng quan trọng để ngành nông nghiệp tiếp tục giữ vững đà tăng trưởng.
Trong mục tiêu ổn định nguồn cung và giảm áp lực chi phí và tăng tính tự chủ dài hạn cho doanh nghiệp, Cục định hướng doanh nghiệp thực hiện những việc trọng tâm nào, xin ông cho biết?
Chúng tôi đã đề nghị các doanh nghiệp tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng tâm.
Thứ nhất, cần bảo đảm cân đối cung – cầu trong nước, duy trì hoạt động ổn định của các nhà máy, phát huy tối đa công suất sản xuất. Đồng thời, doanh nghiệp cần tăng cường minh bạch thông tin thị trường, tránh hiện tượng đầu cơ, găm hàng gây biến động giá bất hợp lý.
Thứ hai, nâng cao năng lực dự báo và chủ động nguồn cung. Các doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến thị trường quốc tế, đặc biệt là giá năng lượng, chi phí logistics và nguồn cung nguyên liệu để có kế hoạch nhập khẩu, dự trữ phù hợp. Song song với đó là đa dạng hóa nguồn cung, tránh phụ thuộc vào một thị trường hoặc một khu vực nhất định, từ đó nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.
Thứ ba, tăng cường phối hợp với địa phương, hợp tác xã và các tổ chức sản xuất nông nghiệp để nắm bắt nhu cầu thực tế từng vùng, từng mùa vụ. Việc này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, phân phối, qua đó đảm bảo nguồn cung ổn định, không để xảy ra tình trạng thiếu hụt cục bộ.
Thứ tư, trong những thời điểm cao điểm sản xuất, cần ưu tiên nguồn hàng cho thị trường trong nước trước khi tính đến xuất khẩu. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm an ninh vật tư nông nghiệp trong bối cảnh biến động.
Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ ưu tiên những nhiệm vụ nào trong thời gian tới, thưa ông?
Trước hết, chúng tôi xác định phải tiếp tục đồng hành chặt chẽ với doanh nghiệp, theo dõi sát diễn biến thị trường trong nước và quốc tế để kịp thời tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường, từ đó kiến nghị Chính phủ các giải pháp phù hợp.
Một trong những trọng tâm là tăng cường công tác kiểm tra, giám sát thị trường. Chúng tôi sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và lực lượng chức năng để phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi đầu cơ, tăng giá bất hợp lý, cũng như ngăn chặn tình trạng sản xuất, kinh doanh phân bón giả, kém chất lượng.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn nông dân sử dụng phân bón tiết kiệm, cân đối, đúng kỹ thuật sẽ được đẩy mạnh. Đây là giải pháp thiết thực giúp giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất và hạn chế lãng phí.
Các doanh nghiệp cần tăng cường phối hợp với địa phương, hợp tác xã và các tổ chức sản xuất nông nghiệp để nắm bắt nhu cầu thực tế từng vùng, từng mùa vụ. Ảnh: Mai Đan.
Về lâu dài, Cục sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan thúc đẩy phát triển phân bón hữu cơ, nhân rộng các mô hình sử dụng phân bón hiệu quả, bền vững. Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất các chính sách hỗ trợ giảm chi phí trung gian, chi phí vận chuyển, năng lượng và nguyên liệu đầu vào, góp phần ổn định thị trường.
Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo đủ vật tư cho sản xuất, mà còn hướng tới sử dụng vật tư một cách thông minh, tiết kiệm và bền vững hơn. Qua đó, nâng cao hiệu quả ngành trồng trọt, bảo vệ môi trường và tăng khả năng chống chịu của nông nghiệp trước những biến động từ bên ngoài.
Trân trọng cảm ơn Cục trưởng!
(thực hiện)